Je bestelt een potje afvalpillen of een "natuurlijke" potentieverhoger via een webshop, slikt hem met goede bedoelingen en hebt geen idee dat er een receptplichtig geneesmiddel in zit. Precies dat probleem heeft de NVWA nu zwart op wit gezet: sinds januari staat er een openbare Blocklist online met supplementen die stiekem gevaarlijke, verboden stoffen bevatten.
Wat de NVWA precies heeft gepubliceerd
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit houdt al langer toezicht op voedingssupplementen, maar nieuw is dat consumenten nu zelf kunnen opzoeken welke producten op de zwarte lijst staan. In de Blocklist kun je zoeken op productnaam, categorie of stof, en zie je meteen welk risico een supplement met zich meebrengt. Het gaat vooral om afslankmiddelen en producten die een betere seksuele prestatie beloven, twee categorieën waar fabrikanten vaker stiekem met de samenstelling knoeien.
De lijst wordt bovendien niet één keer gepubliceerd en dan vergeten. De NVWA vult hem aan zodra er nieuwe risicovolle producten worden gevonden, dus het loont om af en toe terug te checken voor je iets nieuws bestelt.
Welke stoffen er stiekem in zitten
Wat deze supplementen zo riskant maakt, is dat de gevaarlijke stof nergens op het etiket staat. Onderzoekers vonden onder meer sildenafil (de werkzame stof in Viagra), sibutramine (een eetlustremmer die in Europa al jaren verboden is wegens hartrisico's) en zelfs amfetamine. Deze stoffen werken vaak wel, en dat is precies het probleem: mensen voelen een effect, denken dat het supplement "goed werkt" en gaan door met slikken zonder te weten dat ze eigenlijk een ongecontroleerde dosis medicijn binnenkrijgen.
Sildenafil kan gevaarlijke wisselwerkingen geven met hartmedicatie. Sibutramine staat bekend om hartritmestoornissen en een verhoogd risico op een beroerte. En verborgen amfetamine kan bij mensen met hart- en vaatproblemen voor acute complicaties zorgen. Niks van dit alles staat vermeld op de verpakking, dus je hebt als koper geen enkele manier om het zelf te zien.
Waarom vooral online bestelde supplementen risicovol zijn
Bijna alle producten op de Blocklist zijn afkomstig van webshops buiten de reguliere drogist of apotheek, vaak internationale platforms waar controle op samenstelling nauwelijks bestaat. Dat sluit aan bij wat je vaker ziet als je op zoek gaat naar snelle resultaten: hoe groter de belofte ("in twee weken tien kilo eraf" of "direct meer potentie"), hoe groter de kans dat er iets ondoorzichtigs in zit. Reguliere merken bij de drogist of apotheek vallen onder strenger toezicht en worden vaker gecontroleerd, wat niet wil zeggen dat daar nooit iets misgaat, maar het risico ligt aantoonbaar lager.
Dit thema past bij een bredere trend die je ook terugziet als je kijkt naar supplement stacking: mensen combineren steeds vaker meerdere producten tegelijk zonder goed te weten wat erin zit, en dat vergroot het risico op een gevaarlijke wisselwerking alleen maar.
Hoe je zelf een supplement checkt voor je het bestelt
Voor je op "bestellen" klikt, kun je een paar dingen doen om jezelf te beschermen. Zoek de productnaam op in de Blocklist van de NVWA. Wees extra kritisch bij afslank- en potentieproducten, dat zijn de twee categorieën waar de meeste besmette producten vandaan komen. Vertrouw niet blind op reviews onder een productpagina, die zijn eenvoudig te vervalsen. En bel bij twijfel de Voedingscentrum of je apotheek, die kunnen vaak inschatten of een ingrediëntenlijst klopt met wat er beloofd wordt.
Een vuistregel die altijd opgaat: als een supplement een effect belooft dat normaal alleen met een receptgeneesmiddel haalbaar is, moet er een alarmbelletje afgaan. Voeding en supplementen kunnen ondersteunen, maar ze werken zelden zo snel en zo krachtig als een medicijn, tenzij er stiekem een medicijn in zit.
Het probleem is groter dan alleen deze twee categorieën
De Blocklist richt zich vooral op afslank- en potentieproducten, maar dat betekent niet dat andere supplementen automatisch veilig zijn. Zo speelt er op Europees niveau een discussie die weinig aandacht krijgt: de Europese Commissie werkt aan regelgeving die de maximale dosering van vitamines en mineralen in supplementen fors verlaagt. Voorstanders zeggen dat dit consumenten beschermt tegen overdosering, critici vrezen dat gangbare producten daardoor hun werkzame dosis verliezen. Wat er ook uitkomt, het laat zien dat de regels rond supplementen voortdurend in beweging zijn, en dat "op de markt te koop" niet hetzelfde is als "goed onderzocht".
Ook rond veelgebruikte supplementen zoals magnesium of omega-3 zie je dat de werkelijke effectiviteit vaak genuanceerder is dan de verpakking doet vermoeden, zoals we eerder al schreven over magnesium en over omega-3-pillen. Bij die producten gaat het zelden om verboden stoffen, maar wel om overdreven marketingclaims. Bij afslank- en potentiesupplementen is de inzet simpelweg hoger: daar gaat het niet om een teleurstellend resultaat, maar om een reëel gezondheidsrisico.
Wat je doet als je al zo'n product hebt geslikt
Heb je een product besteld dat nu op de Blocklist staat, of merk je onverklaarbare klachten na het slikken van een afslank- of potentiesupplement, stop dan direct met gebruiken. Bij klachten zoals hartkloppingen, duizeligheid of een onverklaarbaar hoge bloeddruk is het verstandig contact op te nemen met je huisarts en te vermelden welk supplement je hebt gebruikt. Je kunt een vermoedelijk gevaarlijk product ook melden bij de NVWA, zodat andere consumenten gewaarschuwd worden.
Het is een vervelende waarheid, maar de supplementenmarkt kent nauwelijks drempels om iets op de markt te zetten. Zolang dat zo blijft, is een kritische blik bij elke online bestelling je beste bescherming.